Τα βασικά που πρέπει να ξέρετε για τις πιστοποιήσεις LEED και WELL

Τι σημαίνουν, τι αντιπροσωπεύουν, ποιες είναι οι κλίμακες και ο τρόπος βαθμονόμησης, τα κύρια κριτήρια, πώς σχετίζονται με τις παρεμβάσεις θερμομόνωσης και γιατί κάθε σύγχρονο κτήριο πρέπει να τις διαθέτει.

Τα τελευταία χρόνια, οι πιστοποιήσεις «πράσινων» κτιρίων έχουν αποκτήσει ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στον κατασκευαστικό κλάδο, καθώς η ανάγκη για ενεργειακά αποδοτικά, βιώσιμα και σύγχρονα κτίρια έχει μετατραπεί από επιλογή σε βασική απαίτηση της αγοράς, στις ανεπτυγμένες χώρες.

Η μετάβαση σε κτήρια χαμηλού ενεργειακού αποτυπώματος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη μείωση των εκπομπών CO₂ που σχετίζονται με τον δομημένο περιβάλλοντα χώρο. Σε αυτό το πλαίσιο, διεθνείς πιστοποιήσεις όπως LEED και WELL λειτουργούν ως εργαλεία αξιολόγησης που προσδιορίζουν συγκεκριμένα πρότυπα ποιότητας και απόδοσης.

Το παρόν άρθρο επιχειρεί να εξηγήσει με απλό τρόπο τι είναι αυτές οι πιστοποιήσεις, πώς λειτουργούν και γιατί επηρεάζουν πλέον άμεσα τον σχεδιασμό και την κατασκευή σύγχρονων κτιρίων.

Θα δούμε τι σημαίνουν τα βασικά επίπεδα αξιολόγησης, τα κριτήρια που εξετάζονται (από την ενεργειακή συμπεριφορά και τη θερμομόνωση έως την ποιότητα εσωτερικού αέρα και την ευεξία των χρηστών) και γιατί όλο και περισσότερα έργα διεθνώς τις ενσωματώνουν ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού.

Τι είναι και τι σημαίνουν οι βαθμονομήσεις «πράσινων» κτηρίων

Οι πιστοποιήσεις πράσινων κτιρίων αποτελούν συστήματα αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται διεθνώς για να μετρούν και να επιβεβαιώνουν την περιβαλλοντική και λειτουργική απόδοση ενός κτηρίου με βάση συγκεκριμένα, προκαθορισμένα κριτήρια.

Δεν πρόκειται για απλές «ετικέτες», αλλά για δομημένα πλαίσια βαθμολόγησης, στα οποία ένα έργο αξιολογείται σε πολλαπλές κατηγορίες, όπως η ενεργειακή απόδοση, η χρήση νερού, τα υλικά κατασκευής, η ποιότητα εσωτερικού περιβάλλοντος, η συνολική βιωσιμότητα και το αποτύπωμα που αφήνει στο περιβάλλον και τους ανθρώπους.

Ορισμένα από τα πιο γνωστά διεθνή συστήματα, όπως αυτό που έχει αναπτύξει το U.S. Green Building Council με το LEED και το International WELL Building Institute με το WELL, αποτελούν λεπτομερή πρωτόκολλα αξιολόγησης που εφαρμόζονται σε νέα αλλά και σε υφιστάμενα κτίρια.

Η διαδικασία απόδοσης μιας πιστοποίησης βασίζεται στη συγκέντρωση «μονάδων» οι οποίες αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες επιδόσεις του κτιρίου. Όσο περισσότερα κριτήρια πληροί ένα έργο τόσο υψηλότερο επίπεδο πιστοποίησης λαμβάνει. Η σημασία αυτών των πιστοποιήσεων έγκειται στο ότι προσφέρουν ένα κοινά αποδεκτό και διεθνές μέτρο σύγκρισης για την απόδοση των κτηρίων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Παράλληλα, ενισχύουν τη διαφάνεια στον κατασκευαστικό κλάδο, αυξάνουν την αξία των ακινήτων και λειτουργούν ως εργαλείο καθοδήγησης για πιο βιώσιμες και αποδοτικές κατασκευαστικές πρακτικές. Την ίδια στιγμή, λειτουργούν ως πόλος έλξης για τους αγοραστές που επιθυμούν ένα σύγχρονο και φιλικό στο περιβάλλον και τον άνθρωπο σπίτι.

Τι είναι και πώς λειτουργεί το LEED Certification

Το U.S. Green Building Council LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα διεθνή συστήματα πιστοποίησης πράσινων κτηρίων. Η Πιστοποίηση LEED αναπτύχθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες και λειτουργεί ως ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο αξιολόγησης που μετρά την περιβαλλοντική απόδοση ενός κτηρίου σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής του, από τον σχεδιασμό και την κατασκευή έως τη λειτουργία του.

Η λειτουργία του LEED βασίζεται σε ένα σύστημα βαθμολόγησης ή βαθμονόμησης (points system). Τα κτήρια αξιολογούνται σε κατηγορίες, όπως: υλικά και πόροι ενεργειακή απόδοση, χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κατανάλωση νερού, δομικά υλικά, διαχείριση αποβλήτων, ποιότητα εσωτερικής ατμόσφαιρας (αέρα). Ανάλογα με τη συνολική βαθμολογία που λαμβάνει, το έργο κατατάσσεται σε τέσσερα επίπεδα: Certified, Silver, Gold και Platinum.

Στην πράξη, το LEED δεν αφορά μόνο το πόσο «πράσινο» είναι ένα κτίριο, αλλά και το πόσο αποδοτικά σχεδιάζεται και λειτουργεί. Για παράδειγμα, εξετάζει στοιχεία όπως η θερμική απόδοση του κελύφους της οικοδομής, ο φυσικός φωτισμός και η μείωση ενεργειακών απωλειών, καθιστώντας έτσι (και) τη θερμομόνωση κρίσιμο παράγοντα για την επίτευξη υψηλής βαθμολογίας.

Τι είναι και πώς λειτουργεί το WELL Certification

Φορέας έκδοσής του είναι ο παγκόσμιος οργανισμός International WELL Building Institute (IWBI), που ιδρύθηκε το 2013 και εδρεύει στη Νέα Υόρκη. Αποστολή του είναι να προωθεί την ευεξία των ανθρώπων μέσα από τη δόμηση κτηρίων που επιδρούν θετικά στην υγεία των ενοίκων τους.

Το WELL Building Standard (Πιστοποίηση WELL) διαφοροποιείται σημαντικά από άλλα συστήματα βαθμονόμησης, καθώς επικεντρώνεται πρωτίστως στον άνθρωπο και όχι στο κτίριο ως τεχνική κατασκευή.

Στόχος του είναι να αξιολογήσει πώς το δομημένο περιβάλλον επηρεάζει την υγεία, την άνεση και τη συνολική ευεξία των χρηστών για αυτό και τα κριτήρια του οργανώνονται γύρω από θεματικές ενότητες όπως τα υλικά (πριμοδοτούνται τα αβλαβή και μη τοξικά υλικά), η ποιότητα του αέρα, το νερό (ποιότητα, καθαρισμός και διαχείριση), ο φωτισμός, η φυσική κατάσταση, η θερμική άνεση, η ακουστική απόδοση και η μείωση του θορύβου, η ύπαρξη κοινότητας (αίσθηση του ανήκειν) και η ψυχική ευεξία, όπου κάθε παράμετρος - κατηγορία αξιολογείται με βάση επιστημονικά δεδομένα και διεθνή πρότυπα υγείας

Επομένως, η θερμομόνωση, για παράδειγμα, συνδέεται εμμέσως με το WELL, καθώς συμβάλλει στη σταθερότητα της θερμοκρασίας και στη δημιουργία ενός πιο άνετου και υγιούς εσωτερικού περιβάλλοντος. Ως προς τα επίπεδα πιστοποίησης και εδώ υπάρχουν διαβαθμίσεις (Bronze, Silver,  Gold και Platinum η ανώτατη).

Πιστοποιήσεις και θερμομόνωση

Τόσο στην περίπτωση του LEED όσο και του WELL, η ύπαρξη πιστοποιημένου συστήματος θερμομόνωσης μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη συγκέντρωση υψηλής βαθμολογίας, καθώς επηρεάζει άμεσα θετικά την ενεργειακή κατανάλωση,  τις θερμικές απώλειες, τη συνολική απόδοση του κτηρίου, τη θερμική άνεση και τη σταθερότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος. Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή ενός πιστοποιημένου συστήματος δεν αφορά μόνο τη συμμόρφωση με κανονισμούς, αλλά και τη δυνατότητα ενός έργου να επιτύχει υψηλότερη κατάταξη σε διεθνές επίπεδο αξιολόγησης.

Για τους λόγους αυτούς, η προτίμηση πιστοποιημένων συστημάτων θερμομόνωσης δεν αποτελεί απλώς τεχνική επιλογή υλικών, αλλά στρατηγική απόφαση σχεδιασμού που επηρεάζει τόσο την ενεργειακή απόδοση όσο και την πιστοποίηση του ίδιου του κτηρίου σε διεθνές επίπεδο.

Η οικογένεια δομικών συστημάτων ενεργειακής αναβάθμισης BIOCLIMA®, με την εγγύηση της KRAFT Paints, αποτελεί ενδεδειγμένη επιλογή, καθώς συμβάλλει τόσο στην εξοικονόμηση χρημάτων (λ.χ. από την κατανάλωση ρεύματος και πετρελαίου) και στην προστασία του περιβάλλοντος όσο και στην επίτευξη μεγαλύτερου σκορ σε ένα σύστημα βαθμονόμησης.

Μάλιστα, είναι η πρώτη ελληνική εταιρεία με περιβαλλοντική δήλωση EPD των πιστοποιημένων συστημάτων εξωτερικής θερμομόνωσης τοίχου ClimaWall®. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλει στην αειφόρο ανάπτυξη και βελτιώνει ενεργά την κτηριακή αξιολόγηση των κατασκευών μέσω των εν λόγω διεθνώς αναγνωρισμένων μεθόδων πιστοποίησης, συμμετέχοντας στις αντίστοιχες βαθμονομήσεις.